स्वामींचे अक्कलकोट आगमन आणि पहिले लीला प्रसंग: एका सुवर्ण युगाची सुरुवात
१८ व्या शतकातील तो दिवस अक्कलकोटच्या इतिहासातच नव्हे, तर संपूर्ण ब्रह्मांडाच्या इतिहासात सुवर्ण अक्षरांनी लिहिला गेला. जेव्हा साक्षात परब्रह्म श्री स्वामी समर्थांनी अक्कलकोटच्या भूमीवर पहिले पाऊल ठेवले. तो प्रसंग म्हणजे केवळ एका महापुरुषाचे आगमन नव्हते, तर हजारो भक्तांच्या उद्धाराची ती सुरुवात होती.
१. आगमनाचा तो अलौकिक सोहळा
स्वामी समर्थ अक्कलकोटमध्ये आले तो दिवस साधारणपणे १८५६ चा असावा असे मानले जाते. सोलापूर जिल्ह्यातील अक्कलकोट हे तसे छोटेसे संस्थान. स्वामी मंगळवेढ्याहून सोलापूरमार्गे अक्कलकोटला आले. अक्कलकोटच्या वेशीवर जेव्हा ते आले, तेव्हा त्यांचे रूप दिगंबर, भव्य आणि तेजःपुंज होते. हाती दंड आणि कमंडलू नसतानाही त्यांच्या चेहऱ्यावरील तेज पाहून गावकरी स्तिमित झाले.
२. खंडोबा मंदिरातील पहिला मुक्काम
अक्कलकोटमध्ये आल्यावर स्वामींनी सर्वात आधी 'खंडोबा मंदिर' गाठले. मंदिराच्या ओसरीवर ते शांतपणे बसले. तिथेच स्वामींच्या पहिल्या लीलांना सुरुवात झाली. एका वेड्यासारखा किंवा दिगंबर अवलियासारखा दिसणारा हा मनुष्य साक्षात परमेश्वर आहे, याची जाणीव अक्कलकोटच्या लोकांना हळूहळू होऊ लागली. खंडोबा मंदिरात असताना स्वामींनी अनेक दिवस अन्न-पाण्याशिवाय व्यतीत केले, तरीही त्यांच्या अंगातील तेज तसूभरही कमी झाले नाही.
३. पहिला लीला प्रसंग: चोळाप्पांची भेट
भक्तीची परीक्षा
अक्कलकोटमधील चोळाप्पा नावाचा एक सात्विक भक्त स्वामींच्या दर्शनाला गेला. स्वामींची ती दिव्य मूर्ती पाहून चोळाप्पांच्या मनात भक्तीचा ओलावा निर्माण झाला. त्यांनी स्वामींना आपल्या घरी येण्याची विनंती केली. स्वामींनी चोळाप्पांकडे राहणे पसंत केले आणि तिथेच खऱ्या अर्थाने 'अक्कलकोटच्या स्वामी समर्थांची' महती सर्वदूर पसरली. चोळाप्पांच्या घरी स्वामींनी केलेल्या लीला आजही भक्तांच्या डोळ्यांत पाणी आणतात.४. प्रज्ञाचक्षु भक्ताचा उद्धार
स्वामींच्या सुरुवातीच्या काळात एक प्रज्ञाचक्षु (अंध) भक्त स्वामींच्या दर्शनासाठी आला होता. स्वामींनी त्याला पाहिले आणि केवळ त्याच्या पाठीवरून हात फिरवला. काय आश्चर्य! त्या भक्ताला दृष्टी प्राप्त झाली. ही बातमी अक्कलकोटमध्ये वणव्यासारखी पसरली. साक्षात ईश्वर अक्कलकोटमध्ये अवतरला आहे, याची खात्री राजवाड्यापासून झोपडीपर्यंत सर्वांना झाली.
५. राजवाड्यावरील चमत्कार आणि मालोजीराजे
त्यावेळचे अक्कलकोटचे राजे मालोजीराजे भोसले यांना स्वामींच्या आगमनाची वार्ता समजली. सुरुवातीला शंका घेणाऱ्या राजाला स्वामींनी आपल्या अफाट सामर्थ्याचा अनुभव दिला. स्वामींनी राजाच्या मनातील गुप्त विचार बोलून दाखवले. राजे नतमस्तक झाले आणि अक्कलकोट संस्थान साक्षात स्वामींच्या चरणी अर्पण झाले. यामुळेच अक्कलकोटला 'स्वामींचे अक्कलकोट' असे म्हटले जाते.
६. "आम्ही यजुर्वेदी ब्राह्मण..."
स्वामींच्या आगमनानंतर अनेकांनी त्यांना विचारले, "आपण कोण आहात? कुठून आला आहात?" तेव्हा स्वामींनी उत्तर दिले, "आम्ही यजुर्वेदी ब्राह्मण, काश्यप गोत्र, आमचे नाव नृसिंहभान." हा संवाद आजही स्वामींच्या मूळ रूपाचा पुरावा मानला जातो. दत्तात्रय स्वरूप स्वामींनी अक्कलकोटला आपली कर्मभूमी बनवून तिथे सलग २२ वर्षे वास्तव केले.
७. स्वामींच्या लीलांचे आध्यात्मिक महत्त्व
स्वामींनी केलेल्या लीला केवळ चमत्कार नव्हते, तर त्यातून त्यांनी मानवी अहंकाराचा नाश केला. कोणी श्रीमंत असो वा गरीब, जो श्रद्धेने आला त्याचा स्वामींनी उद्धार केला. अक्कलकोटमध्ये आल्यावर त्यांनी वडाच्या झाडाखाली बसून हजारो भक्तांना मार्गदर्शन केले. "भिऊ नकोस मी तुझ्या पाठीशी आहे" हे आश्वासन त्यांनी याच अक्कलकोटच्या भूमीतून जगाला दिले.
निष्कर्ष
स्वामींचे अक्कलकोटमध्ये येणे हा केवळ योगायोग नव्हता, तर ते ईश्वरी नियोजन होते. आजही अक्कलकोटमध्ये गेल्यावर स्वामींच्या आगमनाचे ते पावित्र्य अनुभवायला मिळते. ज्यांनी स्वामींचे हे पहिले लीला प्रसंग मनोभावे ऐकले किंवा वाचले, त्यांच्या जीवनातील सर्व अडचणी स्वामी दूर करतात, असा भक्तांचा गाढा विश्वास आहे.
.jpg)
.jpg)
0 टिप्पण्या