WWW.SWAMIMARG.ONLINE

गुरुवार स्पेशल: स्वामी समर्थांच्या 'चरण पादुका' महिमा व पूजन विधी

॥ श्री स्वामी समर्थ ॥ ॥ अनंता कोटी ब्रह्मांडनायक राजाधिराज योगीराज ॥

दिनांक: ०६ ऑगस्ट २०२६ | आषाढ कृष्ण अष्टमी (गुरुवार विशेष अध्यात्मिक लेख)

॥ तव चरणकमलं नमामि सद्गुरुम् ॥
सद्गुरूंची सेवा आणि भक्ती करण्याचे सर्वात सोपे व प्रभावी माध्यम म्हणजे त्यांच्या 'चरण पादुकांचा' आश्रय घेणे. अक्कलकोट निवासी परब्रह्म श्री स्वामी समर्थ महाराजांच्या चरण पादुका या केवळ लाकूड किंवा धातूचे रूप नसून, साक्षात गुरुरायांचे जिवंत आणि जागृत चैतन्यपीठ आहेत. आजच्या या विशेष गुरुवारी आपण स्वामी समर्थांच्या चरण पादुकांचे अगाध महिमा, त्यांचे वैज्ञानिक व अध्यात्मिक रहस्य आणि घरात पादुका स्थापन करून पूजन करण्याची अचूक शास्त्रोक्त पद्धत सविस्तर जाणून घेणार आहोत.

🌸 १. गुरु परंपरेत 'चरण पादुकांचे' अध्यात्मिक रहस्य

वेदांत आणि सनातन गुरु परंपरेत शिष्यासाठी गुरुंचे चरण आणि त्यांच्या पादुका हेच सर्वोच्च दैवत मानले गेले आहे. आपल्या शरीरातील सर्व ऊर्जा ही तळपायांद्वारे भूमीत किंवा वातावरणात प्रवाहित होत असते. जेव्हा एखादा सिद्ध पुरुष किंवा साक्षात ईश्वर पृथ्वीवर मानवी रूपात वावरतो, तेव्हा त्यांच्या शरीरातील प्रचंड अध्यात्मिक ऊर्जा आणि तपोबल त्यांच्या तळपायांमध्ये आणि त्यांनी परिधान केलेल्या पादुकांमध्ये सामावलेले असते.

'पादुका' या शब्दाची उकल करताना शास्त्रात म्हटले आहे—'पा' म्हणजे पाप नष्ट करणारी आणि 'दुका' म्हणजे दुःखाचा समूळ उच्छेद करणारी! म्हणजेच, ज्याच्या स्पर्शाने भक्ताची सर्व पापे नष्ट होतात आणि दुःखाचा नाश होतो, त्या म्हणजे सद्गुरूंच्या चरण पादुका.

"गुरुंचे चरण हेच भक्ताचे वैकुंठ आणि पादुकांचे पूजन हीच सर्व संकटांवर मात करणारी महापूजा होय!"

🔱 २. अक्कलकोट येथील स्वामी समर्थांच्या मूळ पादुकांचा इतिहास

श्री स्वामी समर्थ महाराजांनी आपल्या अवतारकार्यात अक्कलकोट येथे २२ वर्षे वास्तव्य केले. या काळात अनेक नशीबवान भक्तांना स्वामींच्या प्रत्यक्ष चरण पादुकांचा प्रसाद लाभला. अक्कलकोट मठात, वटवृक्ष मंदिरात, तसेच Cholappa मठात स्वामींच्या हस्तस्पर्शाने आणि चरणस्पर्शाने पावन झालेल्या मूळ पादुका आजही विराजमान आहेत.

स्वामी समर्थ महाराज अनेकदा भक्तांचे संकट दूर करण्यासाठी आपल्या पादुका त्यांना देत असत. "आम्ही या पादुकांच्या रूपात नेहमी तुमच्या घरी उपस्थित आहोत," असा अमर दिलासा स्वामींनी भक्तांना दिला होता. म्हणूनच आज अक्कलकोटला जाणाऱ्या प्रत्येक भक्ताला मठातील पादुकांवर मस्तक टेकवताच एका अलौकिक शांततेचा आणि स्पंदनांचा (Vibrations) अनुभव येतो.

💡 स्वामी पादुका पूजनाचे ५ प्रमुख अध्यात्मिक लाभ:

• वास्तुदोष निवारण: ज्या घरात स्वामींच्या पादुकांचे नित्य पूजन होते, त्या घरातील सर्व नकारात्मक ऊर्जा आणि वास्तुदोष नष्ट होतात.
• अखंड लक्ष्मी कृपा: पादुकांवर केशर-चंदन अर्पण केल्याने घरातील दारिद्र्य दूर होऊन अन्न-धान्याची वृद्धी होते.
• मानसिक शांती व आरोग्य: पादुकांचे दर्शन आणि अभिषेकाचे तीर्थ प्राशन केल्याने मानसिक आजार, भीती आणि आजारपण दूर होते.
• भयापासून मुक्ती: 'भिऊ नकोस मी तुझ्या पाठीशी आहे' या अभयाची अनुभूती रोज पादुकांसमोर नतमस्तक झाल्यावर येते.
• पितृदोष व ग्रहांची शांती: पादुका पूजनामुळे कुंडलीतील वाईट ग्रहांचा आणि राहू-केतूचा प्रभाव शांत होतो.

🌺 ३. घरात स्वामींच्या चरण पादुका स्थापन करण्याचे नियम

अनेक स्वामी भक्तांच्या घरात काष्ठ (लाकूड), चांदी, तांबे किंवा स्फटिकाच्या स्वामी पादुका असतात. पादुका घरात ठेवताना खालील नियमांचे पालन करणे आवश्यक आहे:

1. दिशा: घरातील देव्हाऱ्यात पादुका स्वामींच्या मूर्ती किंवा फोटोसमोर **पूर्व किंवा उत्तर दिशेला** तोंड करून ठेवाव्यात.
2. अग्रभाग: पादुकांचे अंगठे/अग्रभाग नेहमी घराच्या आतल्या बाजूला असावेत. याचा अर्थ स्वामी समर्थ महाराज घरात प्रवेश करत आहेत. पादुकांचे तोंड दाराकडे (बाहेरच्या बाजूला) कधीही ठेवू नये.
3. आसन: पादुका थेट जमिनीवर किंवा लाकडावर ठेवू नयेत. त्यांच्याखाली नेहमी लाल, पिवळे किंवा रेशमी वस्त्र अंथरावे.

🕉️ ४. दर गुरुवारी करायचा 'पादुका अभिषेक व पूजन विधी'

दर गुरुवारी सकाळी किंवा संध्‍याकाळी घरात स्वामींच्या पादुकांचे खालीलप्रमाणे सोप्या व भावपूर्ण पद्धतीने पूजन करावे:

१. पंचामृत व जलाभिषेक:
पादुका एका पात्रात (ताम्रपात्रात) ठेवून त्यावर शुद्ध जल, कच्चे दूध, दही, तूप, मध आणि साखरेने (पंचामृत) अभिषेक करावा. अभिषेक करताना सतत *"श्री स्वामी समर्थ, जय जय स्वामी समर्थ"* किंवा तारक मंत्राचा जप करावा.

२. स्वच्छता व अंगमार्जन:
अभिषेक झाल्यावर पादुका मऊ व स्वच्छ वस्त्राने पुसून पुन्हा आपल्या पूजेच्या स्थानी लाल वस्त्रावर विराजमान कराव्यात.

३. गंध व अत्तर लेपन:
पादुकांवर **केशर-चंदन किंवा अष्टगंधाचा** टिळा लावावा. स्वामी महाराजांना अत्तर अत्यंत प्रिय असल्यामुळे पादुकांना गुलाबाचे किंवा हिना अत्तर लावावे.

४. पुष्प व तुळशीपत्र समर्पण:
पादुकांवर पिवळी किंवा तांबडी फुले वाहावीत. सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे पादुकांवर **२१ तुळशीपत्रे किंवा बेलपत्रे** अर्पण करावीत.

५. धूप, दीप व नैवेद्य:
पादुकांसमोर गाईच्या तुपाचा दिवा आणि सुगंधी धूप लावावा. स्वामी समर्थ महाराजांना पुरणपोळी, पेढा, चणा डाळ-गूळ किंवा बेसनाच्या लाडवाचा नैवेद्य दाखवावा.

🌻 ५. पादुका तीर्थाचे महत्त्व आणि स्वामी भक्तीचा सोपा मार्ग

पादुका पूजनानंतर ज्या पात्रात अभिषेकाचे पाणी गोळा होते, ते **'पादुका तीर्थ'** अत्यंत पवित्र मानले जाते. हे तीर्थ घरातील सर्वांनी प्राशन करावे आणि उरलेले तीर्थ घरात प्रोक्षण (शिंपडावे) करावे. यामुळे घरातील नकारात्मक शक्ती पळून जाते आणि आजारी व्यक्तीला आरोग्य लाभते.

शेवटी, पादुका पूजनामध्ये बाह्य उपचारांपेक्षा भक्ताचा **'भाव'** सर्वात महत्त्वाचा असतो. जेव्हा तुम्ही स्वामींच्या पादुकांवर डोके ठेवता, तेव्हा तुमचा अहंकार नष्ट होतो आणि स्वामींचे चैतन्य तुमच्या हृदयात उतरते!

विशेष गुरुवार उपदेश: "आज या पावन गुरुवारी स्वामींच्या पादुकांसमोर शांतपणे ५ मिनिटे बसा, डोळे मिटून श्वासावर लक्ष केंद्रित करा आणि अंतर्मनाने म्हणा—'हे स्वामीराया, माझे जीवन मी तुमच्या चरण पादुकांवर अर्पण करत आहे!' स्वामी तुमचा योगक्षेम नक्की चालवतील!"

॥ श्री स्वामी समर्थार्पणमस्तु ॥

अक्कलकोट निवासी श्री स्वामी समर्थ महाराज आपल्या सर्वांवर सदैव कृपाछत्र ठेवत जावोत!

Facebook वर शेअर करा 𝕏 वर पोस्ट करा