शरणागती म्हणजे काय? स्वामींना पूर्णपणे शरण कसे जावे?
दिनांक: १९ जानेवारी २०२६ | स्वामी विचार विशेष
जो अनन्य भावाने मला शरण येतो, त्याच्या जीवनाचा संपूर्ण भार मी स्वतः वाहतो, हे भगवंताचे वचन आहे आणि अक्कलकोटच्या स्वामी समर्थांनी हे प्रत्यक्ष कृतीतून दाखवून दिले आहे.
स्वामी समर्थांच्या मार्गात 'सेवा' आणि 'नामस्मरण' जितके महत्त्वाचे आहे, तितकीच 'शरणागती' ही भक्तीची सर्वोच्च अवस्था मानली जाते. अनेक भक्त स्वामींची पूजा करतात, जप करतात, पण तरीही मनात भीती आणि चिंता कायम असते. याचे मुख्य कारण म्हणजे शरणागतीचा अभाव. आजच्या या विशेष लेखात आपण जाणून घेणार आहोत की शरणागती म्हणजे नेमके काय आणि स्वामींना शरण जाण्याची योग्य पद्धत कोणती.
१. शरणागती म्हणजे काय?
शरणागती म्हणजे केवळ स्वामींच्या फोटोसमोर नतमस्तक होणे नव्हे. शरणागती म्हणजे आपल्या आयुष्यातील सर्व सुखे, दुःखे, यश आणि अपयश स्वामींच्या चरणी अर्पण करणे. "मी काहीच करत नाही, जे काही करत आहेत ते स्वामीच आहेत आणि जे काही घडत आहे ते माझ्या हिताचेच आहे," हा भाव म्हणजे शरणागती.
अध्यात्मात शरणागतीला 'प्रपत्ती' असे म्हणतात. जेव्हा आपण आपल्या अहंकाराचा त्याग करून स्वामींच्या शक्तीवर पूर्ण विश्वास ठेवतो, तेव्हा आपली शरणागती पूर्ण होते. शरणागती म्हणजे स्वतःला स्वामींच्या हवाली करणे, जसे एक लहान मूल आपल्या आईच्या कुशीत स्वतःला सोडून देते.
— श्री स्वामी समर्थ
२. शरणागतीची सहा मुख्य अंगे
शास्त्रात शरणागतीची सहा लक्षणे सांगितली आहेत, जी आपण स्वामींच्या संदर्भात समजून घेऊया:
- १. अनुकूलस्य संकल्पः: स्वामींच्या इच्छेनुसार वागण्याचा संकल्प करणे. स्वामींना जे आवडते तेच मी करेन.
- २. प्रतिकूलस्य वर्जनम्: स्वामींच्या मार्गात अडथळा ठरणाऱ्या गोष्टींचा (राग, लोभ, मत्सर) त्याग करणे.
- ३. रक्षिष्यतीति विश्वासः: स्वामी माझे रक्षण नक्कीच करतील, असा अढळ विश्वास ठेवणे.
- ४. गोप्तृत्व वरणम्: स्वामींना आपला एकमेव रक्षणकर्ता मानणे.
- ५. आत्मनिक्षेपः: स्वतःचा संपूर्ण भार स्वामींवर सोडून देणे.
- ६. कार्पण्यम्: मी स्वामींविना काहीच नाही, ही नम्रतेची भावना ठेवणे.
३. स्वामींना शरण कसे जावे?
स्वामींना शरण जाण्यासाठी कोणत्याही कठीण विधीची गरज नाही. स्वामींना केवळ 'भाव' प्रिय आहे. शरण जाण्यासाठी सर्वात पहिली पायरी म्हणजे 'अहंकाराचा त्याग'. जोपर्यंत "मी करतोय" हा विचार मनात आहे, तोपर्यंत स्वामींचे हात आपल्याला सावरू शकत नाहीत.
नामस्मरणाची ताकद: 'श्री स्वामी समर्थ' या मंत्राचा उच्चार करताना असा भाव ठेवा की, प्रत्येक श्वासासोबत तुम्ही स्वामींच्या जवळ जात आहात. जेव्हा तुम्ही संकटात असता, तेव्हा तक्रार करण्याऐवजी "स्वामी, हे तुमचे आहे, तुम्हीच मार्ग दाखवा" असे म्हणा. हीच खरी शरणागतीची सुरुवात आहे.
४. शरणागती आणि प्रारब्ध
अनेकदा भक्तांना वाटते की मी शरण गेलो तर संकटे येणार नाहीत का? संकटे ही आपल्या प्रारब्धामुळे येतात, पण शरणागतीमुळे त्या संकटांची तीव्रता कमी होते. स्वामी पाठीशी असल्यावर डोंगरएवढे संकटही वाळूच्या कणासारखे भासू लागते. स्वामी आपल्या प्रारब्धाचा लेख बदलू शकतात, पण त्यासाठी भक्ताची शरणागती ही निःस्वार्थ असावी लागते.
५. शरणागतीनंतरचे जीवन
जो भक्त खऱ्या अर्थाने स्वामींना शरण जातो, त्याच्या जीवनात एक वेगळीच शांतता येते. त्याला उद्याची चिंता नसते, कारण त्याला माहित असते की त्याचा 'मालक' जागा आहे. अशा भक्ताचे मन निर्भय होते. स्वामींचे "भिऊ नकोस मी तुझ्या पाठीशी आहे" हे वचन अशाच भक्तांसाठी आहे ज्यांनी स्वतःचे अस्तित्व स्वामींच्या चरणी विलीन केले आहे.
निष्कर्ष
शरणागती म्हणजे पराभव नव्हे, तर तो ईश्वरी शक्तीवर विजय मिळवण्याचा सर्वात सोपा मार्ग आहे. आज या सोमवारी संकल्प करा की, तुमच्या आयुष्याची दोरी तुम्ही स्वामींच्या हातात सोडून द्याल. जेव्हा तुम्ही स्वामींचे होता, तेव्हा संपूर्ण ब्रह्मांड तुमच्या पाठीशी उभे राहते.
.jpg)
.jpg)
0 टिप्पण्या